Sanskrit Anuvad Class 6 – Anuvad in Sanskrit Class 6

Daily practice of Deepakam Class 6 Solutions and Anuvad in Sanskrit Class 6 with Answers संस्कृत में अनुवाद कीजिए builds a strong language foundation over time.

संस्कृत में अनुवाद कीजिए Class 6

Class 6 Sanskrit Me Anuvad

कक्षा 6 के संस्कृत अनुवाद

अभ्यासः 1 (अकारान्त-पदप्रयोगः)

हिन्दी – वाक्यानि – संस्कृत-वाक्यानि

1. यह वृक्ष है । – एषः वृक्षः अस्ति।
2. ये दो वृक्ष हैं। – एतौ वृक्षौ स्तः ।
3. ये वृक्ष हैं। – एते वृक्षाः सन्ति।
4. यह माला है। – एषा माला अस्ति ।
5. ये दो मालाएँ हैं। – एते माले स्तः ।
6. ये मालाएँ हैं । – एताः मालाः सन्ति ।
7. यह फल है । – एतत् फलम् अस्ति।
8. ये दो फल हैं। – एते फले स्तः ।
9. ये फल हैं। – एतानि फलानि सन्ति ।

अनुवादं कुरुत

1. यह पर्वत है।
2. ये दो डण्डे (दण्ड) हैं
3. ये दर्पण हैं ।
4. यह नौका है।
5. ये दो बकरियाँ हैं ।
6. ये लताएँ हैं ।
7. यह पत्ता है।
8. ये दो पुष्प हैं ।
9. ये बीज हैं।

सहायक पदानि

1. पर्वतः
2. दण्डौ
3. दर्पणाः
4. नौका
5. अजे
6. लता:
7. पत्रम्
8. पुष्पे
9. बीजानि ।

अभ्यासः -2 (प्रश्नवाक्यानि)

1. यह कौन है? – एषः कः अस्ति ?
2. ये दो कौन हैं ? – एतौ कौ स्तः ?
3. ये सब कौन हैं ? – एते के सन्ति?
4. यह कौन (स्त्री) है ? – एषा का अस्ति ?
5. ये दो कौन (स्त्रियाँ) हैं ? – एते के स्तः ?
6. ये कौन (स्त्रियाँ) हैं ? – एता: काः सन्ति?
7. यह क्या है? – एतत् किम् अस्ति?
8. ये दोनों क्या हैं? – एते के स्त: ?
9. ये सब क्या हैं? – एतानि कानि सन्ति?

अनुवादं कुरुत

1. यह बालक कौन है?
2. ये दो बालक कौन हैं ?
3. ये सब बालक कौन हैं ?
4. यह बालिका कौन है?
5. ये दो बालिकाएँ कौन हैं?
6. ये सब बालिकाएँ कौन हैं?
7. यह मित्र कौन है ?
8. ये दो मित्र कौन हैं ?
9. ये सब मित्र कौन हैं ?

सहायक पदानि

1. बालकः
2. बालकौ
3. बालकाः
4. बालिका
5. बालिके
6. बालिकाः
7. मित्रम्
8. मित्रे
9. मित्राणि ।

अभ्यास:- 3 (सर्वनामपदानि)

1. वह कौन है ? – सः कः अस्ति ?
2. वह राम है। – सः रामः अस्ति।
3. यह कृष्ण है। – एषः कृष्णः अस्ति ।
4. वे दो कौन हैं ? – तौ कौ स्तः ?
5. वे दो छात्र हैं । – तौ छात्रौ स्तः ।
6. ये दो छात्राएँ हैं। – एते छात्रे स्तः ।
7. वे सब कौन हैं? – ते के सन्ति?
8. वे सब बालक हैं । – ते बालकाः सन्ति ।
9. ये सब भवन हैं । – एतानि भवनानि सन्ति ।

अनुवादं कुरुत

1. वह राजा है ।
2. वे दो हाथी हैं ।
3. वे सब मृग हैं।
4. यह नारी है।
5. ये दो चिड़िया हैं।
6. ये सब मक्खियाँ हैं ।
7. वह घर है।
8. वे दो कमल हैं ।
9. वे सब वस्त्र हैं ।

सहायक पदानि

1. नृपः
2. गजौ
3. मृगाः
4. एषा
5. एते चटके
6. मक्षिकाः
7. तत्
8. ते
9. वस्त्राणि ।

अभ्यासः- 4 (क्रियापदानि)

1. मोहन हँसता है । – मोहनः हसति ।
2. राम जाता है । – रामः गच्छति ।
3. सीता आती है । – सीता आगच्छति ।
4. घोड़ा चलता है। – अश्वः चलति ।
5. घोड़ी देखती है। – अश्वा पश्यति ।
6. पत्ता गिरता है । – पत्रं पतति ।
7. बेल चढ़ती है। – लता आरोहति ।
8. नर्तकी नाचती है । – नर्तकी नृत्यति ।
9. शिक्षक पढ़ाता है। – शिक्षक: पाठयति ।

अनुवादं कुरुत

1. माता कहती है ।
2. भ्राता लिखता है ।
3. बहन देती है।
4. पिता शिक्षक है ।
5. बालिकाएँ दौड़ती हैं।
6. कोयल गाती है ।
7. छांत्र खेलता है ।
8. सुधा बोलती है।
9. राधा और सुधा पढ़ती हैं ।

सहायक पदानि

1. कथयति
2. लिखति
3. यच्छति
4. जनक:
5. धावन्ति
6. गायति
7. क्रीडति
8. वदति
9. च, पठतः ।

Sanskrit Anuvad Class 6 Worksheet

Class 6 Sanskrit Anuvad – Anuvad in Sanskrit Class 6

अभ्यासः-5 (अव्ययपदानि)

1. यह तो माला है । – एषाः तु माला अस्ति।
2. तुम ही हँसते हो । – त्वम् एव हससि ।
3. हम वहाँ जाते हैं । – वयम् तत्र गच्छामः ।
4. यहाँ कौन है ? – अत्र कः अस्ति ?
5. वह अब पढ़ता है । – सः अधुना पठति ।
6. वह आज जाएगा । – सः अद्य गमिष्यति ।
7. कल सोमवार था । – ह्यः सोमवासरः आसीत् ।
8. कल बुधवार होगा । – श्वः बुधवासरः भविष्यति ।
9. वह क्या – क्या नहीं करता? – सः किं किं न करोति ?

अनुवादं कुरुत

1. यह तो गंगा है।
2. वह कैसा है?
3. मैं भी शिक्षक हूँ ।
4. तुम क्या लिखते हो?
5. वह ऊपर है।
6. वह नीचे है ।
7. यह अति सुन्दर है ।
8. मैं वहाँ पढ़ता हूँ।
9. तुम कहाँ जाते हो?

सहायक पदानि

1. तु
2. कीदृशः
3. अपि
4. किम्
5. उपरि
6. अधः
7. अति
8. तत्र
9. कुत्र ।

अभ्यासः-6 (विशेषण – पदानि)

1. फूल नीला है। – पुष्पम् नीलम् अस्ति।
2. भवन सुन्दर है । – भवनं सुन्दरम् अस्ति।
3. यह अच्छा बालक है । – एषः भद्रः बालकः अस्ति ।
4. यह अच्छी लड़की है । – एषा भद्रा कन्या अस्ति ।
5. प्रिय राम, यहाँ आओ। – प्रिय राम ! अत्र आगच्छ ।
6. ये सूखे पत्ते हैं। – एतानि शुष्काणि पत्राणि सन्ति ।
7. यह सुन्दर वृक्ष है । – एषः रम्यः वृक्षः अस्ति ।
8. लता चञ्चल है । – लता चञ्चला अस्ति ।
9. नदी गहरी है । – नदी गम्भीरा अस्ति ।

अनुवादं कुरुत

1. जल मीठा है।
2. फल खट्टा है ।
3. भोजन बढ़िया है।
4. वस्त्र घटिया है ।
5. पत्ता सूखा है।
6. मित्र योग्य है।
7. यह पाठ कठिन है ।
8. भाषा सरल है।
9. वस्त्र गीला है ।

सहायक पदानि

1. मधुरम्
2. अम्लम्
3. शोभनम्
4. अशोभनम्
5. शुष्कम्
6. योग्यम्
7. कठिनम्
8. सरला
9. आर्द्रम्।

अभ्यासः -7 (भूतकालः)

1. वह देव था । – सः देवः आसीत्।
2. यह देवी थी । – एषा देवी आसीत् ।
3. उसने पढ़ा। – सः अपठत्।
4. वह घर गया । – सः गृहम् अगच्छत् ।
5. उसने पत्र लिखा । – सः पत्रम् अलिखत्।
6. वह बोला । – सः अवदत् ।
7. वह बोली । – सा अवदत् ।
8. उसने खाया। – सः अखादत्।
9. उसने पीया । – सः अपिबत् ।

अनुवादं कुरुत

1. बालक ने खाया ।
2. बालिका हँसी ।
3. छात्रों ने पढ़ा।
4. बालक खाते हैं ।
5. बालिका हँसती हैं ।
6. छात्र पढ़ते हैं।
7: बालक पढ़ते हैं, छात्राओं ने पढ़ा।
8. बालिका खाती है, बालकों ने नहीं खाया।
9. उसने देखा, मैंने नहीं देखा ।

सहायक पदानि

1. अखादत्
2. अहसत्
3. अपठन्
7. अपठत्
8. खादति, अखादन्
9. अपश्यम्

अभ्यासः – 8 (भविष्यत्कालः)

1. वह जाएगा। – सः गमिष्यति ।
2. यह आएगी। – एषा आगमिष्यति ।
3. पत्ता गिरेगा । – पत्रं पतिष्यति ।
4. वे हँसेंगे। – ते हसिष्यन्ति ।
5. वे पढ़ेंगी। – ताः पठिष्यन्ति ।
6. ये जल पीएँगी। – एताः जलं पास्यन्ति ।
7. वे क्या करेंगे? – ते किं करिष्यन्ति ?
8. वे कुछ नहीं करेंगे। – ते किमपि न करिष्यन्ति ।
9. वे विश्राम करेंगे। – ते विश्रामं करिष्यन्ति ।

अनुवादं कुरुत

1. वह पढ़ेगा।
2. वह नहीं पढ़ेगा।
3. क्या वह पढ़ेगा?
4. वह आएगी।
5. वह नहीं आएगी ।
6. क्या वह आएगी?
7. पत्ते गिरेंगे।
8. पत्ते कब गिरेंगे?
9. पत्ते आज नहीं गिरेंगे।

सहायक पदानि

1. पठिष्यति
2. न
3. कम्
4. सा
5. आगमिष्यति
6. किम्
7. पत्राणि
8. कदा
9. अद्य ।

अभ्यासः – 9 (स्त्रीलिङ्गपदानि)

1. यह पेटी है। – एषा पेटिका अस्ति ।
2. यह बकरी है । – एषा अजा अस्ति ।
3. वह साड़ी है। – सा शाटिका अस्ति ।
4. ये रोटियाँ हैं । – एताः रोटिकाः सन्ति ।
5. वे कलमें हैं। – ताः लेखन्यः सन्ति ।
6. यह पैंसिल है। – एषा चालनी अस्ति ।
7. यह कापी है – एषा अङ्कनी अस्ति।
8. यह कैंची है। – एषा अभ्यास-पुस्तिका अस्ति ।
9. यह छलनी है। – एषा कर्त्तरिका अस्ति ।

अनुवादं कुरुत

1. वह माला को देखता है।
2. वे छात्राएँ हैं ।
3. बालिकाएँ पूजा करती हैं ।
4. यह मोरनी है ।
5. घोड़ी घूम रही है।
6. बन्दरी देख रही है ।
7. वह उपहास करती है ।
8. पुजारिन पाठ करती है ।
9. शेरनी गरजती है ।

सहायक पदानि

1. मालाम्
2. छात्राः
3. अर्चयन्ति
4. मयूरी
5. अश्वा
6. वानरी
7. करोति
8. अर्चिका
9. सिंही ।

अभ्यासः – 10 (मिश्रितवाक्यानि)

1. वह नमन करता है । – सः नमति ।
2. वह फूल लाता है। – सः पुष्पाणि आनयति ।
3. वह खेलता है। – सः क्रीडति ।
4. तुम क्या करते हो? – त्वं किं करोषि ?
5. तुम दोनों क्या करते हो? – युवां किं कुरुथ: ?
6. तुम सब क्या करते हो? – यूयं किं कुरुथ ?
7. मैं पढ़ता हूँ। – अहं पठामि ।
8. हम दो पढ़ते हैं। – आवां पठावः ।
9. हम सब पढ़ते हैं । – वयं पठामः।

अनुवादं कुरुत

1. वह सूँघता है (जिघ्रति) ।
2. वह मानता है (स्वीकरोति) ।
3. वह खड़ा होता है (उत्तिष्ठति) ।
4. वह बैठता है (उपविशति) ।
5. वह मेरा भाई है, यह तुम्हारी बहन है (सः मम भ्राता अस्ति, एषा तव भगिनी अस्ति) ।

परिशिष्टम्

एकतः पञ्चाशत्पर्यन्तं संख्यावाचकशब्दाः

1. एकम्
2. द्वे
3. त्रीणि
4. चत्वारि
5. पञ्च
6. षट्
7. सप्त
8. अष्ट
9. नव
10. दश
11. एकादश
12. द्वादश
13. त्रयोदश
14. चतुर्दश
15. पञ्चदश
16. षोडश
17. सप्तदश
18. अष्टादश
19. नवदश, एकोनविंशतिः
20. विंशतिः
21. एकविंशतिः
22. द्वाविंशतिः
23. त्रयोविंशतिः
24. चतुर्विंशतिः
25. पञ्चविंशतिः
26. षड्विंशतिः
27. सप्तविंशतिः
28. अष्टविंशतिः
29. नवविंशतिः, एकोनत्रिंशत्
30. त्रिंशत्
31. एकत्रिंशत्
32. द्वात्रिंशत्
33. त्रयस्त्रिंशत्
34. चतुस्त्रिंशत्
35. पञ्चत्रिंशत्
36. षट्त्रिंशत्
37. सप्तत्रिंशत्
38. अष्टत्रिंशत्
39. नवत्रिंशत्, एकोनचत्वारिंशत्
40. चत्वारिंशत्
41. एकचत्वारिंशत्
42. द्विचत्वारिंशत्
43. त्रिचत्वारिंशत्
44. चतुश्चत्वारिंशत्
45. पञ्चचत्वारिंशत्
46. षट्चत्वारिंशत्
47. सप्तचत्वारिंशत्
48. अष्टचत्वारिंशत्
49. नवचत्वारिंशत्, एकोनपञ्चाशत्
50. पञ्चाशत् ।